Grodzisko - Skrwilno (pow. rypiński)

Grodziska, cmentarzyska etc.
Awatar użytkownika
zbyszekg9
Posty: 1487
Rejestracja: pn paź 28, 2013 3:32 pm

Grodzisko - Skrwilno (pow. rypiński)

Postautor: zbyszekg9 » pn sty 12, 2015 3:17 pm

W północno-wschodniej części Skrwilna zachowało się wczesnośredniowieczne grodzisko z IX-X w. Jest ono położone nad brzegiem jeziora Skrwilno. Obecnie wokół niego rozciąga się teren podmokły i bagna (wcześniej otoczone było wodą praktycznie z trzech stron). Usytuowanie geopolityczne grodu skrwileńskiego na terenie pogranicza wyznaczało jego obronną funkcję. W końcu XII wieku gród i podgrodzie zostały całkowicie spalone najprawdopodobniej na skutek najazdów Prusów. W wyniku tego osada została przeniesiona o ok. 1,5 km na południowy-zachód.
W czasie badań archeologicznych w latach sześćdziesiątych XX w. odkryto tutaj drewnianą konstrukcję hakową wału, palisadę, domy konstrukcji zrębowej, ulice i studnię. Poza tym 27 maja 1961 roku dokonano niezwykłego odkrycia. W płytkim, około 50 centymetrowym wykopie znaleziono skarb. W jego skład wchodziły przedmioty ze złota, srebra oraz perły. Wyroby ze złota ważyły 2 kg, a przedmioty ze srebra około 5 kilogramów. Skarb był umieszczony w drewnianej skrzynce. Właścicielem skarbu był Stanisław Piwo, podczaszy płocki, oraz jego żona Zofia. Fakt ukrycia skarbu należy łączyć z czasami wojen polsko-szwedzkich. Obecnie skarb można oglądać w Muzeum Okręgowym w Toruniu przy Rynku Staromiejskim.
Na podst. http://www.odznaka.kuj-pom.bydgoszcz.pt ... rwilno.htm
Załączniki
DSC_0249.JPG
DSC_0249.JPG (159.58 KiB) Przejrzano 220 razy
DSC_0250.JPG
DSC_0250.JPG (150.64 KiB) Przejrzano 220 razy
DSC_0251.JPG
DSC_0251.JPG (116.08 KiB) Przejrzano 220 razy
DSC_0253.JPG
DSC_0253.JPG (157.68 KiB) Przejrzano 220 razy
DSC_0254.JPG
DSC_0254.JPG (158.93 KiB) Przejrzano 220 razy
DSC_0255.JPG
DSC_0255.JPG (159.49 KiB) Przejrzano 220 razy
DSC_0257.JPG
DSC_0257.JPG (157.18 KiB) Przejrzano 220 razy
Awatar użytkownika
Thomas
Moderator globalny - Stowarzyszenie
Posty: 1453
Rejestracja: wt gru 01, 2009 8:40 pm
Lokalizacja: Toruń
Kontakt:

Re: Grodzisko - Skrwilno (pow. rypiński)

Postautor: Thomas » pn sty 12, 2015 6:47 pm

zbyszekg9 pisze:Obecnie skarb można oglądać w Muzeum Okręgowym w Toruniu przy Rynku Staromiejskim.
Jako pruski wysłannik na emigracji pozwalam sobie przedstawić ekspozycję skarbu skrwileńskiego w naszym Muzeum Okręgowym:
DSC_9656.JPG
DSC_9656.JPG (165.98 KiB) Przejrzano 216 razy
DSC_9657.JPG
DSC_9657.JPG (134.4 KiB) Przejrzano 216 razy
DSC_9660.JPG
DSC_9660.JPG (150.99 KiB) Przejrzano 216 razy
DSC_9663.JPG
DSC_9663.JPG (143.67 KiB) Przejrzano 216 razy
DSC_9665.JPG
DSC_9665.JPG (147.03 KiB) Przejrzano 216 razy
DSC_9670.JPG
DSC_9670.JPG (152.91 KiB) Przejrzano 216 razy
DSC_9671.JPG
DSC_9671.JPG (143.32 KiB) Przejrzano 216 razy
DSC_9678.JPG
DSC_9678.JPG (129.92 KiB) Przejrzano 216 razy
"Wśród mazowieckich złotych pól
Leży Wacława dzielny gród.
Tu Sierpienicy wody nurt
Wpada w ramiona siostry Skrwy."
Awatar użytkownika
HETMAN
Stowarzyszenie
Posty: 571
Rejestracja: sob sty 12, 2013 2:00 pm
Lokalizacja: Płock

Re: Grodzisko - Skrwilno (pow. rypiński)

Postautor: HETMAN » pn sty 12, 2015 7:59 pm

Jednym słowem- pikne świecidełka :laughing:
Pozdrawiam
:papa:
Jam jest HETMAN,człowiek prawy,co za Polskie siedział sprawy.
Polskę chętnie bym wyzwolił,lecz mi Chruszczow nie pozwolił.
Awatar użytkownika
Dziadek Jacek
Posty: 93
Rejestracja: ndz lut 02, 2014 10:50 pm

Re: Grodzisko - Skrwilno (pow. rypiński)

Postautor: Dziadek Jacek » pn sty 12, 2015 10:23 pm

W północno-wschodniej części Skrwilna zachowało się wczesnośredniowieczne grodzisko z IX-X w. Jest ono położone nad brzegiem jeziora Skrwilno.
Gdy starałem się go odszukać na mapach Geoportalu zauważyłem „obwałowaną” wyspę na jeziorze przy południowo-wschodnim brzegu. Napis „grodzisko” jednak postawiony był przy typowym „słoneczku” na przeciwnym brzegu – północno-zachodnim. O tej obwałowanej wyspie nie znalazłem żadnych informacji. Spotkany nad jeziorem mężczyzna opowiedział, że Jadwiga Chudziakowa z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu „zanim znalazła skarb ze Skrwilna, prowadziła badania na wyspie i niczego nie znalazłszy, przeniosła się na drugi brzeg jeziora”. Te „niczego” jest niezbyt konkretne, ale innych informacji nie posiadam. Nie wspominają o wyspie autorzy „B.O.Z.D.” mimo, że w ich publikacji, zajmuje prawie centralne miejsce na planie sytuacyjnym grodziska w Skrwilnie i trudno by jej nie zauważyli. W „Archeologicznym zdjęciu Polski” zanotowane są 4 stanowiska archeologiczne na terenie gminy i nie wykluczone, że któreś jest na wyspie.
Znalazłem też informacje o odnalezionej (na średniowiecznym stanowisku) czaszce ze śladami udanej (bo zrośniętej) trepanacji :zabawa: Ta informacja jest może mniej efektowna od świecidełek i chyba z tego powodu jej już nie mogę znaleźć ponownie by potwierdzić źródło.
HETMAN pisze:Jednym słowem- pikne świecidełka :laughing:
Pozdrawiam
:papa:
Wspomniany skarb (jak wyżej opisano) związany jest z grodem tylko tym, że został znaleziony w jego wale podczas badań archeologicznych. Historii jego ukrycia prawdopodobnie już nigdy nie poznamy ale kieruje ona nas w czasy wojny ze Szwedami, przed którymi go tam ukryto. Inicjały, herby i wygrawerowane daty bezspornie wskazują na właścicieli, Stanisława Piwo herbu Prawdzie, podczaszego płockiego i jego żonę Zofię, Magdalenę, córkę Jana Loki, herbu Rogala, starosty borzechowskiego. Wysuwana jest dość realna hipoteza, że osoby, które ukryły kosztowności na polecenie prawdopodobnie właścicielki (właściciel mógł uczestniczyć w walce ze Szwedami), musiały zginąć z rąk Szwedów. Podobnie zakończył życie proboszcz tamtejszego kościoła (wikariusz Walerian Cząpski – wspomina o tym wpis w kronice parafialnej z XVII w. /wg Wikipedi/), który został przez nich zabity, gdyż nie zdradził miejsca ukrycia kościelnego wyposażenia liturgicznego. Nie wykluczone, że to on mógł być osobą której zlecono ukrycie majątku Piwów.

Jest w takim razie jeszcze do odnalezienia skarb kościelny :P i może z tego powodu grodzisko w Skrwilnie doczekało się dość wnikliwych badań. Dogrzebano się do bramy, określono budowę wałów a nawet odkryto wcześniejsze umocnienia. Znaleziono nie wykończone wiosło mogące świadczyć o gwałtownym schyłku grodu.
Awatar użytkownika
zbyszekg9
Posty: 1487
Rejestracja: pn paź 28, 2013 3:32 pm

Re: Grodzisko - Skrwilno (pow. rypiński)

Postautor: zbyszekg9 » pn sty 12, 2015 10:34 pm

Dziadku Jacku, pisząc "W północno-wschodniej części Skrwilna..." miałem na myśli nie jezioro, lecz miejscowość. Tak więc grodzisko zlokalizowałeś właściwie.
Awatar użytkownika
Dziadek Jacek
Posty: 93
Rejestracja: ndz lut 02, 2014 10:50 pm

Re: Grodzisko - Skrwilno (pow. rypiński)

Postautor: Dziadek Jacek » wt sty 13, 2015 10:22 pm

zbyszekg9 pisze:Dziadku Jacku, pisząc "W północno-wschodniej części Skrwilna..." miałem na myśli nie jezioro, lecz miejscowość. Tak więc grodzisko zlokalizowałeś właściwie.
Wiem, męczy mnie jednak ta wyspa po przeciwnej stronie jeziora. Wał na niej od południa wygląda na usypany sztucznie

download/file.php?id=28910

Czy po wizycie na niej Chudziakowej, krótko przed znalezieniem skarbu już nikt tam nie zaglądał?
Awatar użytkownika
Skrwilno
Posty: 3
Rejestracja: śr kwie 06, 2016 2:25 pm

Re: Grodzisko - Skrwilno (pow. rypiński)

Postautor: Skrwilno » śr kwie 06, 2016 2:33 pm

Dziadku Jacku,

Kilka informacji o Skrwilnie:

1. Wyspa na jeziorze Skrwilno była kilkakrotnie sondażowo badana przez archeologów. Ostatnio znaleziono na niej ślady bytności ludzi identyfikowanych z.... kulturą pucharów lejkowatych (sezon 2015r).
Co do grodziska, to na wyspie go nie było (jest po przeciwnej stronie jeziora), chociaż miejsce to z pewnością stanowiło refugium dla jego mieszkańców.
2. Cmentarzysko (XIII-XVIII) znajduje się na terenie dzisiejszej miejscowości Skrwilno - okolice kościoła parafialnego (ulica Kościelna). Badania w latach 60-tych prowadziła prof. Chudziakowa.
Jeśli chodzi o udaną trepanację to rzeczywiście taką czaszkę znaleziono. Posiadam jej zdjęcie - w wolnej chwili udostępnię na forum.
3. Co do skarbów ze Skrwilna to znaleziono ich przynajmniej trzy. Dwa dotyczyły znalezisk monet wczesnośredniowiecznych (XIXw.). Kolejny został odnaleziony na grodzisku - fotografie i opis jest powyżej.
Naczyń liturgicznych i sprzętów plebańskich, ukrytych przez zamordowanego wikariusza parafii Skrwilno - Waleriana Cząpskiego do tej pory nie odnaleziono.

Pozdrawiam,
J.

P.S.
Jeśli chce Pan uzyskać więcej informacji o Skrwilnie proszę pytać.
Awatar użytkownika
Dziadek Jacek
Posty: 93
Rejestracja: ndz lut 02, 2014 10:50 pm

Re: Grodzisko - Skrwilno (pow. rypiński)

Postautor: Dziadek Jacek » czw kwie 07, 2016 9:14 pm

Zdjęcie czaszki z wielką chęcią zobaczę. (Jakieś potwierdzenia źródłowe też by się przydały bo nawet nie wiem gdzie tego się doczytałem. (Jednocześnie prosiłbym o zgodę na wykorzystanie może w przyszłej publikacji)
Obszar Skrwilna jest już na uzupełnionej mapie lidarowej Geoportalu. W Parku istnieje dość znacznych rozmiarów górka. Czy jest ona kopcem po wieży mieszkalnej - starym dworze, czy została usypana w teraźniejszości jako górka dla dzieci do zjeżdżania na sankach (Ślady "używania" do takich sportów zaobserwowałem podczas mojej obecności).
/Jeśli czegoś nie poknociłem to poniżej będzie link do widoku tej górki/
http://mapy.geoportal.gov.pl/imap/?loca ... ID=2536165
Dziękuję również za informację o wyspie, pewnie bym się jej nigdzie nie dogrzebał. Na lidarze widok wyspy nie sugeruje tak jak mapa rastrowa, że posiada dookolne metrowej wysokości obwałowanie.
Awatar użytkownika
Skrwilno
Posty: 3
Rejestracja: śr kwie 06, 2016 2:25 pm

Re: Grodzisko - Skrwilno (pow. rypiński)

Postautor: Skrwilno » śr kwie 13, 2016 12:42 pm

Witam i pozdrawiam!

"Górka" w skrwileńskim parku to pałacowa lodownia - "piwnica" do przechowywania żywności.
Efekt chłodzenia był uzyskiwany poprzez wniesienie do środka brył lodu.
Obiekt został zbudowany z cegły w tym samym czasie co nieistniejący pałac i od początku zasypany ziemią.
Wewnątrz znajduje się przedsionek i 2 obszerne komory, a w nich po kilka "nisz", w których prawdopodobnie umieszczany był lód zasypany torfem.
W latach '90 z braku funduszy na remont i pomysłu na jego wykorzystanie budowli, całość została wtórnie zasypana ziemią.
Rzeczywiście w okresie zimowym "górka" jest od zawsze wykorzystywana do zjeżdżania na sankach.

Zdjęcie postaram się odszukać podczas mojej najbliższej wizyty w Skrwilnie.
Niestety nie ja je zrobiłem więc nie wiem jak będzie z możliwością wykorzystania.
Być może fotografię można zdobyć w Zakładzie Antropologii UMK (tam opisywana czaszka została ponoć przekazana).

Niestety wykopaliska prowadzone na cmentarzysku w Skrwilnie nie doczekały się dokładnego opracowania.
Informacje na ten temat znajdzie Pan w:
1. J. Chudziakowa, Skrwilno pow. Rypin (Cmentarzysko) Informator Archeologiczny: badania 1, 271; 1967
2. J. Chudziakowa, Sprawozdanie z badań na cmentarzysku w Skrwilnie, Komunikaty Archeologiczne, 1972
3. A. Florkowski, Wstępne badania antropologiczne średniowiecznego cmentarzyska w Skrwilnie; Acta Universitatis Nicolai Copernici; Archeologia IV; 1974
4. i jeszcze analiza paciorków szklanych znalezionych na cmentarzysku - J. Olczak AUNC; Archeologia XXVII, 1999

Wszystkie inne źródła są wtórne wobec ww wymienionych.

Pozdrawiam,
J.
Awatar użytkownika
Dziadek Jacek
Posty: 93
Rejestracja: ndz lut 02, 2014 10:50 pm

Re: Grodzisko - Skrwilno (pow. rypiński)

Postautor: Dziadek Jacek » śr kwie 13, 2016 8:27 pm

Dziękuję za odpowiedź.
Zbierając wiadomości o średniowiecznych grodach ziemi dobrzyńskiej natrafiłem i na te o "skarbie", i o czaszce. Są jakby dodatkowymi informacjami o Skrwilnie tak ciekawymi, że je postanowiłem też zamieścić. Na samym zdjęciu czaszki aż mi tak bardzo nie zależy - gdyby było, wzbogaciło by treść mej pracy. Ważne, że jest to wiadomość prawdziwa a nie wydumana, a powołanie się na podane przez Pana dokumenty będą wystarczającym tego dowodem.

Jeszcze raz dziękuję,
pozdrawiam
J.O.

Wróć do „Archeologia”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość