Miejsce straceń (?) - Modrzewie (Koziołek, Gozdy; pow. lipnowski)

Tutaj możesz zadać pytanie związane z tematyką forum (tj, historii, eksploracji, etnografii itp. itd)
Awatar użytkownika
Majsterek
Administrator - Stowarzyszenie
Posty: 612
Rejestracja: pn lis 15, 2010 11:20 pm

Miejsce straceń (?) - Modrzewie (Koziołek, Gozdy; pow. lipnowski)

Postautor: Majsterek » pn kwie 10, 2017 9:36 pm

W bagnisto - leśnych okolicach Skępego, niedaleko miejscowości Gozdy, (leśnictwo Koziołek) znajdziemy wyróżniający się w płaskim dość terenie pagórek. Wyróżnia go nie tylko wyniesienie ponad poziom okalających szczelnie od południa bagien, ale również bardzo dziwny, nie spotykany wokół rodzaj lasu. Wokół olsy albo sośnina, a tu bardzo stare, rozpadające się graby, przerośnięte gdzieniegdzie olszyną albo dębakiem. Zupełnie, jakby z jakiegoś powodu nikt od dawna tego miejsca nie ruszał, w przeciwieństwie do przyległych, terminowo trzebionych zrębów.
Osowa góra.png
Szukaliśmy tu drewnianego krzyża, który miał się jeszcze opierać o któreś z drzew. Bez skutku niestety. Prawdopodobnie odwiedziliśmy zapomniane miejsce mordów z ostatniej wojny. Taki przekaz utrwalił się lokalnie, i taką zanotowałem relację. Puki co bardzo ogólną, ale mam nadzieję że wkrótce się to zmieni. Wzniesienie oddalone od Skępego o 7km nazywane jest tu "osową górą", dlaczego? Też pozostaje to na razie zagadką. Poniżej kilka zdjęć:
1-DSC_0045.JPG
2-DSC_0046.JPG
3-DSC_0047.JPG
Nie masz wymaganych uprawnień, aby zobaczyć pliki załączone do tego posta.
Awatar użytkownika
Dziadek Jacek
Posty: 86
Rejestracja: ndz lut 02, 2014 10:50 pm

Re: Miejsce straceń (?) - Modrzewie (Koziołek, Gozdy; pow. lipnowski)

Postautor: Dziadek Jacek » śr kwie 12, 2017 9:20 pm

Wzniesienie oddalone od Skępego o 7km nazywane jest tu "osową górą", dla czego?
Nie wiem co oznacza sama nazwa Osowa.
Dziewiętnastowieczny badacz "starożytności" A. Zalewski wskazywał trzecie grodzisko skępskie „nad Jeziorem Płociczno lub jeziorem, (wtedy już zwanym) Wólka – Wólczańskie”. Nikt tego grodziska nie odnalazł do dziś. Może to dziwnie nazwana "Osowa góra" leżąca wśród bagnisk powstałych z pamiętanego jeszcze na koniec XIX w jeziora Płociczno?
Na skanach lidarowych geoportalu nie ma na tym wzgórku żadnego zagłębienia ani czegokolwiek wskazującego na ludzką działalność. Na Twych zdjęciach Majsterku też nic takiego nie widać. Czy może zauważyłeś coś w naturze?
Awatar użytkownika
Thomas
Moderator globalny - Stowarzyszenie
Posty: 1433
Rejestracja: wt gru 01, 2009 8:40 pm
Lokalizacja: Sierpc
Kontakt:

Re: Miejsce straceń (?) - Modrzewie (Koziołek, Gozdy; pow. lipnowski)

Postautor: Thomas » czw kwie 13, 2017 1:22 pm

Językoznawcy wskazują, że miejsca zwane osowami, mają nawiązywać do starodawnych osikowych lasów. Współczesna osika to dawna osa. Stąd dziesiątki nazw miejscowości noszących w sobie cząstkę dawnej "osy", ot choćby nieodległa Osówka.

Z punktu widzenia etymologicznego wiele z okolicznych nazw miejscowych ma w sobie "leśny" źródłosłów. Mamy przecież wskazane przez Piotra Modrzewie, czy Gozdy (których nazwa wywodzi się od staropolskiego gozdu, czyli nieprzebytego lasu, pustki osadniczej).
"Wśród mazowieckich złotych pól
Leży Wacława dzielny gród.
Tu Sierpienicy wody nurt
Wpada w ramiona siostry Skrwy."
Awatar użytkownika
Majsterek
Administrator - Stowarzyszenie
Posty: 612
Rejestracja: pn lis 15, 2010 11:20 pm

Re: Miejsce straceń (?) - Modrzewie (Koziołek, Gozdy; pow. lipnowski)

Postautor: Majsterek » czw kwie 13, 2017 8:43 pm

Znalazłem coś ciekawego na Mapie kwatermistrzostwa (lata 30 XIXw). Wyraźnie zaznaczony kopiec u brzegu jeziora.
osowa.jpg
Nie masz wymaganych uprawnień, aby zobaczyć pliki załączone do tego posta.
Awatar użytkownika
Dziadek Jacek
Posty: 86
Rejestracja: ndz lut 02, 2014 10:50 pm

Re: Miejsce straceń (?) - Modrzewie (Koziołek, Gozdy; pow. lipnowski)

Postautor: Dziadek Jacek » czw kwie 13, 2017 9:56 pm

Znalazłem coś ciekawego na Mapie kwatermistrzostwa (lata 30 XIXw). Wyraźnie zaznaczony kopiec u brzegu jeziora.
Ówczesny kartograf faktycznie widział to wzgórze jako kopiec. Może to grodzisko Zalewskiego (!?) - trzecie skępskie. Prawie pokrywa się z Osową Górą i ta nazwa w pobliżu - ostrowie kojarzy mi się z wyspami-półwyspami, na których budowano grody.
Awatar użytkownika
Majsterek
Administrator - Stowarzyszenie
Posty: 612
Rejestracja: pn lis 15, 2010 11:20 pm

Re: Miejsce straceń (?) - Modrzewie (Koziołek, Gozdy; pow. lipnowski)

Postautor: Majsterek » wt paź 31, 2017 9:24 pm

Przeglądając stare tematy natknąłem się na wzmiankę o jednej z ostatnich potyczek Powstania Styczniowego w tym rejonie:
Noc z 15 na 16 kwietnia spędzili w lesie pod Kwaśnem, kierując się następnie przez Sudragi do lasu koło wsi Koziołek. Obóz powstańczy rozłożył się pomiędzy wsiami Wólka, Gozdy i Czermno, w miejscu zwanym Okrągły Borek. Zaatakowani z 4 stron powstańcy dosyć długo bronili się. Nie mogąc jednak wytrzymać natarcia, zostawili obóz i rzucili się do ucieczki. W ręce wroga dostały się furgony z zapasami amunicji, 60 nowych sztucerów, 25 koni, proch, ołów. Rosjanie zdobyli także kaplicę obozową i sztandar powstańczy. W potyczce pod Koziołkiem poległo 17 powstańców, w tym kapelan oddziału. Na mocy upoważnienia Sądu Policji Prostej Okręgu Lipnowskiego z 17 kwietnia 1863 r. proboszcz w Ligowie ks. Ignacy Małkiewicz zebrał ciała 16 poległych i urządził im pogrzeb. Nastąpiło to 19 kwietnia. W bitwie pod Koziołkiem ponadto kilkunastu partyzantów zastało rannych. Byli leczeni w szpitalu w Lipnie, innymi zaopiekowali się okoliczni ziemianie i leczyli ich w domach. Po klęsce pod Koziołkiem w województwie płockim nie istniał już żaden większy oddział partyzancki.
Temat bitwy i pochówku poległych został jak się wydaje rozwiązany - wiąże się z mogiłą na cmentarzu w Ligowie. Nie zaszkodzi w tym temacie trochę "namieszać".
Awatar użytkownika
Majsterek
Administrator - Stowarzyszenie
Posty: 612
Rejestracja: pn lis 15, 2010 11:20 pm

Re: Miejsce straceń (?) - Modrzewie (Koziołek, Gozdy; pow. lipnowski)

Postautor: Majsterek » ndz lis 12, 2017 10:28 am

Przeprowadziłem kilka rozmów ze starszymi mieszkańcami Ligowa i Gozd. Okazuje się, że wspominany krzyż w latach 60 był już staruszkiem i nie wiele później został uprzątnięty podczas prac leśnych. Zdarzało się że ktoś palił tam znicze na święta. Wiązałbym ten obiekt z pamiątką po bitwie Powstania Styczniowego, tym bardziej że dochodzą słuchy o drobnych znaleziskach powstańczych konkretnie w tym terenie: rosyjskie monety, kule ołowiane.

Niestety, miała tu miejsce inna tragedia, podczas Niemieckiej okupacji. Wg rozmówców miała być tu rozstrzelana grupa Polaków za niezgodne z Niemieckimi wytycznymi posiadanie niedozwolonej ilości pożywienia. Podobnie jak w pobliskich Źródłach. Otrzymałem namiary do kilku osób zamieszkujących w Gozdach tuż po wojnie, we wczesnym dzieciństwie. Są to starsze osoby z okolic i ze Skępego, nawiązanie kontaktu może nie być łatwe, ale na pewno w najbliższym czasie będziemy wiedzieć dużo więcej.

Już teraz zasygnalizuję, że będę chciał na tej górce przynajmniej niewielki, drewniany krzyż postawić.

Wróć do „Identyfikacja”

Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość