Strona 1 z 1

Cmentarz ewangelicki - Strzegowo (pow. mławski)

: wt mar 27, 2012 8:42 pm
autor: krzymen
Strzegowo, powiat mławski, gm. Strzegowo.
strzegowo.mapa.jpg
Strzegowo 1:100000
strzegowo.mapa.jpg (99.88 KiB) Przejrzano 1572 razy
W Strzegowie, po północnej stronie drogi prowadzącej do Radzanowa, znajduje się (za jakąś fermą drobiową) zdewastowany cmentarz ewangelicki.
strzegowo.ew.1.jpg
strzegowo.ew.1.jpg (72.33 KiB) Przejrzano 1572 razy
Parę lat temu uporządkowano w tej miejscowości cmentarz żydowski, który zniszczyli Niemcy. Na cmentarzu ewangelickim, zniszczonym po 1945 r., nie ma nawet krzyża. Leży trochę gruzu kamiennego ze zniszczonych nagrobków i … śmieci. Teren porośnięty drzewami i krzakami.
strzegowo.ew.2.jpg
strzegowo.ew.2.jpg (98.97 KiB) Przejrzano 1572 razy
Znalazłem fragment jednej tablicy ...
strzegowo.ew3.jpg
strzegowo.ew3.jpg (72.3 KiB) Przejrzano 1572 razy
Ciekawe – napis po niemiecku, a imię i nazwisko po polsku, nawet przez „Ń” …
„HIER RUH(T) … / UNSER SOH(N) / LUDWIK / RADZYMIŃSKI / 30.X(?).1921”

W kierunku na Radzanów jest jeszcze jeden cmentarz ewangelicki nad Wkrą we wsi Józefowo, ale tam podobno jeszcze dokładniej „zajęto się” nim po 1945 r., niż tu w Strzegowie.

Re: Cmentarz ewangelicki - Strzegowo (pow. mławski)

: wt mar 27, 2012 10:03 pm
autor: Czaro
Na cmentarzu ewangelickim w lesie obok Woli Brwileńskiej jest też ciekawy nagrobek. Epitafium i cała reszta po polsku, imiona i nazwiska niemieckie.

P.S. Kurcze jak ja bym chciał, żeby polskie cmentarze za naszymi wschodnimi granicami znalazły się w łasce tamtejszych pasjonatów regionalnej historii

Re: Cmentarz ewangelicki - Strzegowo (pow. mławski)

: wt mar 27, 2012 10:18 pm
autor: Thomas
krzymen pisze:W kierunku na Radzanów jest jeszcze jeden cmentarz ewangelicki nad Wkrą we wsi Józefowo, ale tam podobno jeszcze dokładniej „zajęto się” nim po 1945 r., niż tu w Strzegowie.
Owo Józefowo bardzo mnie nie interesuje. Do 1933 roku kantorat w tym Józefowie (dla odróżnienia podsierpeckiego Józefowa-Czartowni), należał do Parafii E-A w Sierpcu. Tak! Najodleglejszy, wysunięty na wschód, ale podlegający pastorowi z Sierpca. Nigdy tam nie trafiłem, zawsze za daleko, lub nie po drodze. Jeśli jednak ktoś by kiedyś był, prosiłbym o jakiś cynk w tej sprawie :mruga:

Re: Cmentarz ewangelicki - Strzegowo (pow. mławski)

: śr mar 28, 2012 7:13 am
autor: stzstz
Do tej pory sądziłem, że cmentarz ewangielicki to ten znajdujący się niedaleko od katolickiego na północ. W różnych źródłach był mylony z cmentarzem żydowskim. Kirkut znajduje się ok. 1 km na południe od miejscowości i też jest zaznaczony na powyższej mapce. Czyżby w miejscowości były dwa cmentarze katolickie czy ewangielickie? Niemożliwe. W takim razie co to jest za nekropolia. Ja byłem rok temu na niej. Jest mocno porośnięta krzakami i drzewami a na jej terenie nie widać grobów. Na samym środku jest tylko w opłakanym stanie krzyż metalowy mocno pochylony i zardzewiały. Jego podstawa jest z kamienia. Czy to pozostałość po grobie? Nie wiem.

Re: Cmentarz ewangelicki - Strzegowo (pow. mławski)

: śr mar 28, 2012 12:35 pm
autor: Nieostatni
Wciskam i ja swoje sakramentalne trzy grosze do wątku. Oparte są tylko i wyłącznie na WIG -owskiej "setce" P37_S30 Raciąż z 1935r. Pozycje 1 i 3 opisał krzymen,, pozycje 2 i 4 uzupełnił stzstz, ja ślęcząc nad mapą zlokalizowałem dodatkowo jeszcze 5. Przyłączam się do pytania postawionego przez stzstz i nieśmiało dzielę się z myślą, a może 2 i 5 to małe, niezabezpieczone przez walczących "pamiątki" po IWŚ?
ScreenShot056 Tradytor, Strzegowo, cmentarze.JPG
ScreenShot056 Tradytor, Strzegowo, cmentarze.JPG (133.51 KiB) Przejrzano 1558 razy
Usiłowałem również uszczknąć z mapy jakiś ślad dla Thomas -a i krzymen -a na temat cmentarza ewangelickiego w Józefowie. Brak takiego śladu, jest znaczącym znakiem (?) mając na uwadze skrupulatność naszych doskonałych kartografów i map. Zaznaczyłem swoje "odkrycia" punkty 1 - 2 -3. Pierwszy to pewno do dziś czynny cmentarz parafialny, drugi być może cmentarz z okresu IWŚ, charakterystyczna lokalizacja. Trzeci punkt to wg. piktogramu legendy mapy - świątynia niechrześcijańska, najprawdopodobniej synagoga, a to wskazuje na większą liczbę wyznawców i kirkut w okolicy? Brak na mapie?
ScreenShot057 Tradytor, Radzanów, cmentarze.JPG
ScreenShot057 Tradytor, Radzanów, cmentarze.JPG (112.68 KiB) Przejrzano 1558 razy
Nieostatni

Re: Cmentarz ewangelicki - Strzegowo (pow. mławski)

: śr mar 28, 2012 2:38 pm
autor: krzymen
Nieostatni pisze:Wciskam i ja swoje sakramentalne trzy grosze do wątku. Oparte są tylko i wyłącznie na WIG -owskiej "setce" P37_S30 Raciąż z 1935r. Pozycje 1 i 3 opisał krzymen,, pozycje 2 i 4 uzupełnił stzstz, ja ślęcząc nad mapą zlokalizowałem dodatkowo jeszcze 5. Przyłączam się do pytania postawionego przez stzstz i nieśmiało dzielę się z myślą, a może 2 i 5 to małe, niezabezpieczone przez walczących "pamiątki" po IWŚ?
Nr 2, to chyba stary cmentarz katolicki. Tuż obok jest stary drewniany kościół św. Anny z 1756 r.
Nr 5, to cmentarz wojenny we wsi Kuskowo-Glinki, pozostały po walkach pozycyjnych z 1915 r. Tu jest opis, który zrobiłem parę lat temu.
http://www.rowery.olsztyn.pl/wiki/miejs ... owo-glinki
Nieostatni pisze:Usiłowałem również uszczknąć z mapy jakiś ślad dla Thomas -a i krzymen -a na temat cmentarza ewangelickiego w Józefowie. Brak takiego śladu, jest znaczącym znakiem (?) mając na uwadze skrupulatność naszych doskonałych kartografów i map.
jozefowo.ew..jpg
jozefowo.ew..jpg (61.13 KiB) Przejrzano 1552 razy
Ten cmentarz jest na tej mapie, a także na „setce” wydanej w 1995 r. przez Wojskowe Zakłady Kartograficzne.
Nieostatni pisze:Pierwszy to pewno do dziś czynny cmentarz parafialny, drugi być może cmentarz z okresu IWŚ, charakterystyczna lokalizacja. Trzeci punkt to wg. piktogramu legendy mapy - świątynia niechrześcijańska, najprawdopodobniej synagoga
Cmentarz nr 1, to oczywiście cmentarz parafialny. Nr 2, to kolejna pozostałość z 1915 r. W starych polskich przewodnikach określany, jako cmentarz w Radzanówku, a przez Niemców Ratowo-Radzanow Kriegerfriedhof. Wg. Maxa Dehnena leży tam 58 żołnierzy niemieckich i 112 żołnierzy rosyjskich.
http://www.rowery.olsztyn.pl/wiki/miejs ... radzanowek
Nr 3, to istniejąca do dziś synagoga z czerwonej cegły.
http://kirkuty.xip.pl/radzanow.htm
Mogę tylko dodać, że w sprawie cmentarza w Radzanówku pisałem do UG w Radzanowie, a ws. Kuskowa-Glinek do UG w Strzegowie. Było to kilka lat temu. Nie raczono mi nawet odpisać :jackas: a stan tych cmentarzy jest taki, jak w Blinnie – czyli coraz gorszy.

Re: Cmentarz ewangelicki - Strzegowo (pow. mławski)

: śr mar 28, 2012 5:15 pm
autor: Nieostatni
krzymen, muszę Cię pochwalić, a i na mnie w Twoim cieniu spadnie kropla łaskawości w oczach moderatora Thomas -a, szukał miejsca wprawdzie cmentarza ewangelickiego w Józefowie, wskazany przez Ciebie wymowną strzałką jest kirkutem. Nie jest to "gotowiec", ale stanowi zdecydowanie krok na przód. Rzeczywiście i ja teraz zobaczyłem, na brzegu starorzecza Wkry (Działdówki) piktogram cmentarza. Duże brawa, dobra robota.
Nieostatni

Re: Cmentarz ewangelicki - Strzegowo (pow. mławski)

: ndz kwie 01, 2012 10:46 pm
autor: krzymen
Byłem w okolicy Strzegowa i pstryknąłem zdjęcie kościoła św. Anny, który ostatnio poddano renowacji.
strzegowo.III1.jpg
strzegowo.III1.jpg (75.91 KiB) Przejrzano 1533 razy
stzstz pisze:co to jest za nekropolia. Ja byłem rok temu na niej. Jest mocno porośnięta krzakami i drzewami a na jej terenie nie widać grobów. Na samym środku jest tylko w opłakanym stanie krzyż metalowy mocno pochylony i zardzewiały. Jego podstawa jest z kamienia. Czy to pozostałość po grobie? Nie wiem.
stzstz! Przy okazji dowiedziałem się, że cmentarz oznaczony przez kol. Nieostatniego numerem 2, to cmentarz choleryczny. Stoi tam krzyż na kamiennym postumencie z wykutą datą 1894. Teren cmentarza wygląda tak, jak go opisałeś. Są jeszcze śmieci ...
strzegowo.III2.jpg
strzegowo.III2.jpg (72.83 KiB) Przejrzano 1533 razy

Re: Cmentarz ewangelicki - Strzegowo (pow. mławski)

: ndz kwie 01, 2012 10:59 pm
autor: stzstz
Wydawało mi się, że krzyż był pochylony. Może ktoś go wyprostował? Miałeś szczęście, że się dostałeś w jego pobliże. Jak ja byłem to wegetacja roślin była w pełni i ciężko było mi się przedostać. To właśnie ten cmentarz często podawany był jako żydowski.
http://www.iajgsjewishcemeteryproject.o ... osada.html

Re: Cmentarz ewangelicki - Strzegowo (pow. mławski)

: sob kwie 28, 2012 3:39 am
autor: aplatan
Mapa Nieostatni dot Radzanowa nr 2 jest tam około 100 grobów w 9 lub 10 rzędach. Są to betonowe płyty ok. 50/50 cm. Cmentarz znajduję się około 20 metrów za kamieniem upamiętniającym Bitwę pod Wróblewem. Byłem tam również często. Szkoda, że takie miejsca się niszczą.

Re: Cmentarz ewangelicki - Strzegowo (pow. mławski)

: sob kwie 28, 2012 3:41 am
autor: aplatan
A na cmentarzu w Józefowie byłem niezliczoną ilość razy. Połowa Józefowa ta od strony Strzegowa była przed wojną zamieszkana przez ludzi pochodzenia niemieckiego. Pamiętam nazwiska Pekrul i Tyll