Twierdza Toruń
- michalziem
- Posty: 123
- Rejestracja: czw cze 03, 2010 10:42 pm
- Lokalizacja: Źródła
Twierdza Toruń
Budowę twierdzy rozpoczęto w latach 20 XIX wieku.
Składa się z ponad 200 różnych dzieł pasa fortecznego, którego obwód wynosi ok. 22 km.
Więcej chyba nie będę pisał o samej twierdzy bo jeśli kogoś interesuje to może sobie przeczytać choćby na Wikipedii.
Zamiast wstawiając fotki i pisząc o danym forcie wstawię takie coś, gdzie umieściłem trochę informacji i trochę zdjęć.
Fort VII
[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=J9pHNvu7dgc[/youtube]
Fort VIII
[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=LZwg_wobmHQ[/youtube]
Bogatszy o super latarkę oraz wiele przydatnej wiedzy czekam teraz na trochę lepszą pogodę i zamierzam ruszyć na resztę fortów, zbierając przy tym materiał foto/video którym będę się z Wami tu dzielił.
Składa się z ponad 200 różnych dzieł pasa fortecznego, którego obwód wynosi ok. 22 km.
Więcej chyba nie będę pisał o samej twierdzy bo jeśli kogoś interesuje to może sobie przeczytać choćby na Wikipedii.
Zamiast wstawiając fotki i pisząc o danym forcie wstawię takie coś, gdzie umieściłem trochę informacji i trochę zdjęć.
Fort VII
[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=J9pHNvu7dgc[/youtube]
Fort VIII
[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=LZwg_wobmHQ[/youtube]
Bogatszy o super latarkę oraz wiele przydatnej wiedzy czekam teraz na trochę lepszą pogodę i zamierzam ruszyć na resztę fortów, zbierając przy tym materiał foto/video którym będę się z Wami tu dzielił.
- Załączniki
-
- thorn 2.JPG (67.08 KiB) Przejrzano 11503 razy
-
- thorn 11.JPG (50.76 KiB) Przejrzano 11503 razy
... a poza tym nigdy się już chyba nie spotkamy,
niech Cie pancerz i moje myśli od pocisków bronią...
niech Cie pancerz i moje myśli od pocisków bronią...
- Thomas
- Moderator globalny - Stowarzyszenie
- Posty: 1510
- Rejestracja: wt gru 01, 2009 8:40 pm
- Kontakt:
Re: Twierdza Toruń
Bardzo podoba mi się forma przekazu informacji. Dzięki! Czekam na dalsze relacje.
Jeśli pojawisz się w CTR to daj znać, chętnie potowarzyszę w fortowej wędrówce![Smile :)](./images/smilies/icon_e_smile.gif)
Jeśli pojawisz się w CTR to daj znać, chętnie potowarzyszę w fortowej wędrówce
![Smile :)](./images/smilies/icon_e_smile.gif)
- michalziem
- Posty: 123
- Rejestracja: czw cze 03, 2010 10:42 pm
- Lokalizacja: Źródła
Re: Twierdza Toruń
Przedstawiony prze zemnie Fort VII tak jak forty: II, IV, V, IX,, XIII, XV są typowymi fortami artyleryjski (fort główny) . Zaprojektowanymi przez Hans Alexis von Biehler - pruskiego generała piechoty. Fort który zaprojektował trwale przeszedł do historii i były nazywane nazwiskiem autora. Od 1873 roku były masowo budowane w następujących miastach: Kolonia, Strasburg, Poznań, Toruń, Królewiec, Ingolstadt, Metz, Kostrzyn, Spandau, Ulm, Moguncja i Magdeburg. Na terenie II Rzeszy wybudowano około 90 takich fortów. Dzieła te budowano w pierwszym etapie wznoszenia twierdzy a ich zadaniem była walka artyleryjska. Przeznaczony dla załogi liczącej dwie kompanie piechoty oraz obsługi 14 dział średniego i 15 - 22 dużego kalibru, oraz około 8 dział rewolwerowych do obrony fosy – łącznie ok. 800 żołnierzy. Te forty były budowane w pierwszym etapie budowy Twierdzy Toruń.
Najlepiej zachowanym fortem artyleryjskim w Toruniu jest fort IV który jest przystosowany i udostępniony do zwiedzania. Możemy w nim również posilić się i przenocować (najtańszy nocleg w Toruniu).
Fort VIII tak jak forty: VI, VIII, XII, XIV. Do dzieł pośrednich zalicza się także fort III i X które zostały wybudowane według innych planów.
Standardowe forty piechoty obrony bliskiej, wzniesione w drugim etapie budowy Twierdzy. Przeznaczone dla 400 żołnierzy piechoty i 22 oficerów. Artyleria fortu umieszczona w bateriach skrzydłowych poza obrysem dzieła. Fosa była broniona z wysuniętej kaponiery szyjowej oraz z kojców umieszczonych w przeciwskarpie.
Forty te były dodatkowym zabezpieczeniem pierścienia obronnego.
W Toruniu występuje jeszcze fort pancerny jest to Fort I
Pierwszy pruski fort pancerny - jedyny na wschodzie Cesarstwa. Wyposażony w cztery wieże haubic 210 mm. W swoim czasie najnowocześniejsze i najpotężniejsze dzieło forteczne Cesarstwa
Niemieckiego. Wyposażony, prócz artylerii ukrytej pod pancerzem, w cztery pancerne stanowiska obserwacyjne: dwa artylerii (P. B. St – 87) i dwa piechoty (W. T. – 90)
Źródła:
Najlepiej zachowanym fortem artyleryjskim w Toruniu jest fort IV który jest przystosowany i udostępniony do zwiedzania. Możemy w nim również posilić się i przenocować (najtańszy nocleg w Toruniu).
Fort VIII tak jak forty: VI, VIII, XII, XIV. Do dzieł pośrednich zalicza się także fort III i X które zostały wybudowane według innych planów.
Standardowe forty piechoty obrony bliskiej, wzniesione w drugim etapie budowy Twierdzy. Przeznaczone dla 400 żołnierzy piechoty i 22 oficerów. Artyleria fortu umieszczona w bateriach skrzydłowych poza obrysem dzieła. Fosa była broniona z wysuniętej kaponiery szyjowej oraz z kojców umieszczonych w przeciwskarpie.
Forty te były dodatkowym zabezpieczeniem pierścienia obronnego.
W Toruniu występuje jeszcze fort pancerny jest to Fort I
Pierwszy pruski fort pancerny - jedyny na wschodzie Cesarstwa. Wyposażony w cztery wieże haubic 210 mm. W swoim czasie najnowocześniejsze i najpotężniejsze dzieło forteczne Cesarstwa
Niemieckiego. Wyposażony, prócz artylerii ukrytej pod pancerzem, w cztery pancerne stanowiska obserwacyjne: dwa artylerii (P. B. St – 87) i dwa piechoty (W. T. – 90)
Źródła:
Spoiler:
- Załączniki
-
- Fort artyleryjski główny
- fort głowny.JPG (42.55 KiB) Przejrzano 11474 razy
-
- Fort piechoty pośredni
- fort pośredni.JPG (40.92 KiB) Przejrzano 11474 razy
... a poza tym nigdy się już chyba nie spotkamy,
niech Cie pancerz i moje myśli od pocisków bronią...
niech Cie pancerz i moje myśli od pocisków bronią...
- daniel-zimri
- Posty: 6
- Rejestracja: ndz lis 07, 2010 2:05 am
- Lokalizacja: Toruń/Czarne/Adamowo
Re: Twierdza Toruń
Korzystając ze słonecznej pogody z użytkownikiem michalziem wybraliśmy się na Fort IV. Poniżej przedstawiam Wam małą foto relacje z tego wypadu. Szerszą relacje zapewne wkrótce przygotuje michalziem.
- Załączniki
-
- Haubica wz 38 122mm przy wejściu do fortu.
- DSCN6367.JPG (185.98 KiB) Przejrzano 11438 razy
-
- Fort IV
- DSCN6454.JPG (160.92 KiB) Przejrzano 11438 razy
-
- Orzeł pruski namalowany przez żołnierzy w koszarowej części fortu.
- DSCN6385.JPG (135.8 KiB) Przejrzano 11438 razy
-
- Takie tam w poternie :D
- DSCN6393.JPG (147.75 KiB) Przejrzano 11438 razy
-
- Widok przez strzelnice prawej kaponiery na fosę.
- DSCN6400.JPG (79.54 KiB) Przejrzano 11438 razy
-
- Schody prowadzące do stanowiska bojowego.
- DSCN6410.JPG (135.68 KiB) Przejrzano 11438 razy
-
- Pancerne stanowisko obserwacyjne piechoty WT90.
- DSCN6415.JPG (195.63 KiB) Przejrzano 11438 razy
-
- Widok na stok bojowy z pancernego stanowiska obserwacyjnego piechoty WT90.
- DSCN6442.JPG (101.29 KiB) Przejrzano 11438 razy
siedzimy, nić się nie dzieje...nagrałem się mu
- Thomas
- Moderator globalny - Stowarzyszenie
- Posty: 1510
- Rejestracja: wt gru 01, 2009 8:40 pm
- Kontakt:
Re: Twierdza Toruń
Szkoda, że nie mogłem wam towarzyszyć... no ale niektórzy mają ferie, a niektórzy dygają na zajęcia.
Dzięki za kolejną relację - z tego - jeszcze nieznanego - dla mnie Torunia.![Smile :)](./images/smilies/icon_e_smile.gif)
Dzięki za kolejną relację - z tego - jeszcze nieznanego - dla mnie Torunia.
![Smile :)](./images/smilies/icon_e_smile.gif)
- UBOOT
- Moderator globalny - Stowarzyszenie
- Posty: 1374
- Rejestracja: wt sie 25, 2009 9:09 pm
- Lokalizacja: Płock-Mańkowo
- Kontakt:
Re: Twierdza Toruń
Tomek nie tylko ty masz taki problem. Ja mieszkając tyle lat w Toruniu nigdy tam nie zawędrowałem.
Tak więc, Tomi rób rekonesans a my na wiosnę jadziem do Krzyżakowa![Mr. Green :mrgreen:](./images/smilies/icon_mrgreen.gif)
![Embarrassed :oops:](./images/smilies/icon_redface.gif)
Tak więc, Tomi rób rekonesans a my na wiosnę jadziem do Krzyżakowa
![Mr. Green :mrgreen:](./images/smilies/icon_mrgreen.gif)
- Thomas
- Moderator globalny - Stowarzyszenie
- Posty: 1510
- Rejestracja: wt gru 01, 2009 8:40 pm
- Kontakt:
Re: Twierdza Toruń
Krzyżakowo-Piernikowo czeka na Tradytorów !
Już dawno myślałem o zorganizowaniu jakiegoś wypadu
Pomyślimy ![Very Happy :D](./images/smilies/icon_e_biggrin.gif)
Już dawno myślałem o zorganizowaniu jakiegoś wypadu
![Smile :)](./images/smilies/icon_e_smile.gif)
![Very Happy :D](./images/smilies/icon_e_biggrin.gif)
- daniel-zimri
- Posty: 6
- Rejestracja: ndz lis 07, 2010 2:05 am
- Lokalizacja: Toruń/Czarne/Adamowo
Re: Twierdza Toruń
Koniecznie! Twierdza Toruń jest niestety jakoś pomijana w Toruniu... Mówi się o gotyku, o Koperniku, a o twierdzy jakoś nie...
Korzystając z kolejnego dnia pobytu użytkownika michalziem w Toruniu wybraliśmy się na Fort XI.
Naprawdę bardzo polecam ten fort ponieważ posiada on w sobie to "coś", panuje na nim wyjątkowy historyczny klimat.
Jednak należy pamiętać, że fort to nie jest bezpieczne miejsce, trzeba zachowywać naprawdę ostrożność, bo świecąc latarka pod nogi można zostawić oko na jakimś pręcie wystającym z ściany na wysokości głowy. Aby o tym pamiętać wstawiam tu zdjęcie biednego liska którego znaleźliśmy na forcie XI.
Poniżej przedstawiam małą foto relacje z Fortu XI. Michalziem zapowiedział, że po powrocie do domu przygotuje coś większego.
Korzystając z kolejnego dnia pobytu użytkownika michalziem w Toruniu wybraliśmy się na Fort XI.
Naprawdę bardzo polecam ten fort ponieważ posiada on w sobie to "coś", panuje na nim wyjątkowy historyczny klimat.
Jednak należy pamiętać, że fort to nie jest bezpieczne miejsce, trzeba zachowywać naprawdę ostrożność, bo świecąc latarka pod nogi można zostawić oko na jakimś pręcie wystającym z ściany na wysokości głowy. Aby o tym pamiętać wstawiam tu zdjęcie biednego liska którego znaleźliśmy na forcie XI.
Poniżej przedstawiam małą foto relacje z Fortu XI. Michalziem zapowiedział, że po powrocie do domu przygotuje coś większego.
- Załączniki
-
- Daty wyryte przy głównej bramie prowadzącej do fortu.
- DSCN6523.JPG (166.37 KiB) Przejrzano 11413 razy
-
- Widok z jednej ze strzelnic na most stały nad fosą prowadzący do fortu.
- DSCN6548.JPG (137.35 KiB) Przejrzano 11413 razy
-
- michalziem w części koszarowej fortu
- DSCN6551.JPG (133.52 KiB) Przejrzano 11413 razy
-
- Część koszarowa fortu.
- DSCN6574.JPG (128.9 KiB) Przejrzano 11413 razy
-
- Schody prowadzące do pancernej kopułki obserwacyjnej piechoty typu WT90.
- DSCN6583.JPG (128.81 KiB) Przejrzano 11413 razy
-
- Korytarz prowadzący do prochowni.
- DSCN6625.JPG (141.42 KiB) Przejrzano 11413 razy
-
- Korytarz wentylacyjny prochowni.
- DSCN6630.JPG (137.4 KiB) Przejrzano 11413 razy
-
- Wspomniany prze zemnie lisek...
- DSCN6562.JPG (171.78 KiB) Przejrzano 11413 razy
siedzimy, nić się nie dzieje...nagrałem się mu
- michalziem
- Posty: 123
- Rejestracja: czw cze 03, 2010 10:42 pm
- Lokalizacja: Źródła
Re: Twierdza Toruń
Widzę, że brakuje zdjęcia wejścia do fortu to wstawię tak na szybko. Wstawię też zdjęcie ludzi z którymi zwiedziłem Fort XI, dwoje z nich to przewodnicy po Twierdzy Toruń i dzięki ich wiedzy i takim prostym ciekawostką zwiedzanie takiego obiektu staje się dużo bardziej ciekawsze.
Szersza relacja z Fortu IV i XI wkrótce![Wink ;)](./images/smilies/icon_e_wink.gif)
Szersza relacja z Fortu IV i XI wkrótce
![Wink ;)](./images/smilies/icon_e_wink.gif)
- Załączniki
-
- DSCN6649.JPG (172.75 KiB) Przejrzano 11412 razy
-
- DSCN6654.JPG (153.54 KiB) Przejrzano 11412 razy
... a poza tym nigdy się już chyba nie spotkamy,
niech Cie pancerz i moje myśli od pocisków bronią...
niech Cie pancerz i moje myśli od pocisków bronią...
- daniel-zimri
- Posty: 6
- Rejestracja: ndz lis 07, 2010 2:05 am
- Lokalizacja: Toruń/Czarne/Adamowo
Re: Twierdza Toruń
Źródło: zwinka.pl
autor: Adam Luks
zdjęcia: Adam Zakrzewski
„Za próbę ucieczki", „za palenie w magazynie", „za pieprzenie wszystkiego" - jeńcy z hitlerowskiego Stalagu XXA trafiali do karceru z różnych powodów. Na murach Fortu XI zapisano ołówkiem wiele jenieckich historii...
Napisy blakną, odłażą z ceglanych murów wraz z pokrywającą je pobiałą. Z roku na rok na murach „Jedenastki" wyczytać można coraz mniej. Symboliczny, może trochę ckliwy, ale jakże adekwatny wymiar ma rysunek jednego z francuskich jeńców. Romantyczny Francuz wyrysował zgrabne serce, a wewnątrz umieścił inicjały swojej ukochanej. Kiedy w 2006 roku po raz pierwszy zapuściłem się w mroczne korytarze fortu, napis był świetnie widoczny. Rok temu serce rozpękło się na pół...
Cofnijmy się jednak do 1939 roku. Po zajęciu Torunia, hitlerowcy szybko zaadaptowali stare pruskie forty na potrzeby obozów jenieckich. Komendanturę przyszłego Stalagu XX A zlokalizowano w forcie XVII, a obozowy szpital w forcie XIV. Jeńców, głównie Brytyjczyków, ale również Francuzów, Belgów, Włochów, Amerykanów, Jugosłowian, Norwegów, Rosjan i Polaków, umieszczano początkowo w forcie XIII. Kiedy w „Trzynastce" zrobiło się tłoczno, więzienną funkcję przejęły również forty XII i XI.
- Przy głównej kaponierze, w najgłębszej części fortu XI, mieściły się karcery - informuje Szymon Rejewski, miłośnik zabytkowych fortyfikacji. - Kiedy zapuszczam się w te korytarze, zawsze ciarki przebiegają mi po plecach. Spenetrowałem prawie wszystkie toruńskie forty, ale w tym miejscu atmosfera jest wyjątkowa.
Wewnątrz fortu panuje mrok. Niewielkie okienka i otwory strzelnicze wpuszczają trochę światła. Latarka odsłania kolejne przeszkody. Pęknięta posadzka, pokaźna dziura, ludzkie odchody... Korytarz opada w dół. Po przebyciu kilkuset metrów docieramy na poziom fosy. Jest zimno, chociaż na zewnątrz przygrzewa słońce. Jeszcze kilka zakrętów i znajdziemy się w najciekawszym miejscu budowli. Właśnie tutaj wymierzano kary odosobnienia jeńcom, którzy szczególnie narazili się hitlerowcom.
„14 dni karceru za próbę ucieczki" - napisał ołówkiem na ścianie jakiś Anglik. Obok kolejne napisy: „Za pieprzenie wszystkiego...", „Za palenie papierosów w magazynie...", „Bo nie salutowałem niemieckiemu oficerowi...", „Za śmianie się z potknięcia Niemca. Złamał sobie nadgarstek, mógł lepiej skręcić kark..."
Z fortecznych napisów wynika, że żołnierz nazwiskiem James Macdonald podejmował kilka nieudanych prób ucieczki. Dostrzec można nawet daty kolejnych „wpadek". Pod spodem anonimowy dopisek: „Więcej szczęścia następnym razem".
Na kolejnej cegle widać wyraźny napis: „Wypuście mnie sukinsyny". Dalej zdanie w rodzimym języku: „Tu siedział polski niewolnik Bolesław...", nazwisko nieczytelne. Ktoś inny, znów po angielsku, nawołuje „dobrego, starego Churchilla" do „zrobienia piekła niemieckim draniom". Na przeciwległej ścianie jakiś dowcipny Francuz umieścił sentencję: „Toruń, miasto turystów (niezłe hotele, dużo atrakcji)."
Do karceru więźniowie trafiali zwykle pojedynczo. Zdarzało się jednak, że zamykano ich w większych grupach. Na fortecznych murach zachowały się ślady rozgrywek w kółko i krzyżyk.
Jest kilka modlitw, parę obrazków: krzyże, flagi, symbole jednostek wojskowych, nagie panienki, podobizna Hitlera... Jest i hitlerowska swastyka, a pod nią krótki, ale treściwy napis: „<font color='red'>[#$%%^&]</font> it". Są nazwiska, numery wojskowe, domowe adresy. Podpisał się tu, między innymi, niejaki Robert Allan Lindsey. Ciekawe czy udało mu się wrócić cało do domu w Glasgow, na Harriet Street 22?
- Szkoda, że niedługo napisy zatrą się całkowicie - ubolewa Szymon Rejewski. - Za każdym razem, kiedy odwiedzam to miejsce, ich stan jest gorszy. Wilgoć i mróz nie służą tej historycznej pamiątce.
Od ściany oderwał się już kawał tynku z fragmentem najbardziej znanego, bo często utrwalanego na zdjęciach i zamieszczanego na stronach internetowych członków Towarzystwa Przyjaciół Fortyfikacji, napisu: „Don't forget, you're British".
Co dziwne, ani przyjaciele fortyfikacji, ani toruńscy historycy, ani nawet studenci historii, dość często piszący prace dyplomowe na temat tutejszych fortyfikacji, nie zdecydowali się nigdy na sporządzenie szczegółowej dokumentacji fortecznych napisów. Czyżby krótkie historie setek ludzi utrwalone na murach toruńskiej „Jedenastki" były dla fachowców zbyt mało pasjonujące?
Obiekt od lat znajduje się w prywatnych rękach. Niegdyś mieściło się tutaj zaplecze magazynowe pobliskiego „Polmozbytu". W pomieszczeniach służących w czasie II wojny światowej za karcery firma składowała opony. Pod koniec lat 90. ubiegłego wieku fort odkupiła inna firma. Mimo formalnego obowiązku nowy własciciel nie zrobił wiele, aby ochronić zabytkową budowlę przed dewastacją.
- Próbowałem zainteresować tematem nawet brytyjską ambasadę. Bezskutecznie - ubolewa Lech Narębski, były konserwator toruńskich zabytków. - Napisy należałoby poddać konserwacji. Problem w tym, że nawet prowizoryczne zabezpieczenie wiąże się z ogromnymi kosztami. Wprawdzie na ochronę zabytków tego typu można pozyskać unijne pieniądze, ale bez dobrej woli obecnego właściciela obiektu niewiele da się zdziałać.
Usiłowaliśmy porozmawiać na ten temat z właścicielem fortu. Odmówił. Trudno, mógłby jednak przespacerować się kiedyś po własnym forcie i poczytać napisy jeńców. Może wtedy wziąłby sobie do serca apel angielskiego więźnia, który dużymi literami napisał na należącym dziś do niego murze: „Keep up this library". W wolnym tłumaczeniu - „Zachowajcie tę bibliotekę".
autor: Adam Luks
zdjęcia: Adam Zakrzewski
„Za próbę ucieczki", „za palenie w magazynie", „za pieprzenie wszystkiego" - jeńcy z hitlerowskiego Stalagu XXA trafiali do karceru z różnych powodów. Na murach Fortu XI zapisano ołówkiem wiele jenieckich historii...
Napisy blakną, odłażą z ceglanych murów wraz z pokrywającą je pobiałą. Z roku na rok na murach „Jedenastki" wyczytać można coraz mniej. Symboliczny, może trochę ckliwy, ale jakże adekwatny wymiar ma rysunek jednego z francuskich jeńców. Romantyczny Francuz wyrysował zgrabne serce, a wewnątrz umieścił inicjały swojej ukochanej. Kiedy w 2006 roku po raz pierwszy zapuściłem się w mroczne korytarze fortu, napis był świetnie widoczny. Rok temu serce rozpękło się na pół...
Cofnijmy się jednak do 1939 roku. Po zajęciu Torunia, hitlerowcy szybko zaadaptowali stare pruskie forty na potrzeby obozów jenieckich. Komendanturę przyszłego Stalagu XX A zlokalizowano w forcie XVII, a obozowy szpital w forcie XIV. Jeńców, głównie Brytyjczyków, ale również Francuzów, Belgów, Włochów, Amerykanów, Jugosłowian, Norwegów, Rosjan i Polaków, umieszczano początkowo w forcie XIII. Kiedy w „Trzynastce" zrobiło się tłoczno, więzienną funkcję przejęły również forty XII i XI.
- Przy głównej kaponierze, w najgłębszej części fortu XI, mieściły się karcery - informuje Szymon Rejewski, miłośnik zabytkowych fortyfikacji. - Kiedy zapuszczam się w te korytarze, zawsze ciarki przebiegają mi po plecach. Spenetrowałem prawie wszystkie toruńskie forty, ale w tym miejscu atmosfera jest wyjątkowa.
Wewnątrz fortu panuje mrok. Niewielkie okienka i otwory strzelnicze wpuszczają trochę światła. Latarka odsłania kolejne przeszkody. Pęknięta posadzka, pokaźna dziura, ludzkie odchody... Korytarz opada w dół. Po przebyciu kilkuset metrów docieramy na poziom fosy. Jest zimno, chociaż na zewnątrz przygrzewa słońce. Jeszcze kilka zakrętów i znajdziemy się w najciekawszym miejscu budowli. Właśnie tutaj wymierzano kary odosobnienia jeńcom, którzy szczególnie narazili się hitlerowcom.
„14 dni karceru za próbę ucieczki" - napisał ołówkiem na ścianie jakiś Anglik. Obok kolejne napisy: „Za pieprzenie wszystkiego...", „Za palenie papierosów w magazynie...", „Bo nie salutowałem niemieckiemu oficerowi...", „Za śmianie się z potknięcia Niemca. Złamał sobie nadgarstek, mógł lepiej skręcić kark..."
Z fortecznych napisów wynika, że żołnierz nazwiskiem James Macdonald podejmował kilka nieudanych prób ucieczki. Dostrzec można nawet daty kolejnych „wpadek". Pod spodem anonimowy dopisek: „Więcej szczęścia następnym razem".
Na kolejnej cegle widać wyraźny napis: „Wypuście mnie sukinsyny". Dalej zdanie w rodzimym języku: „Tu siedział polski niewolnik Bolesław...", nazwisko nieczytelne. Ktoś inny, znów po angielsku, nawołuje „dobrego, starego Churchilla" do „zrobienia piekła niemieckim draniom". Na przeciwległej ścianie jakiś dowcipny Francuz umieścił sentencję: „Toruń, miasto turystów (niezłe hotele, dużo atrakcji)."
Do karceru więźniowie trafiali zwykle pojedynczo. Zdarzało się jednak, że zamykano ich w większych grupach. Na fortecznych murach zachowały się ślady rozgrywek w kółko i krzyżyk.
Jest kilka modlitw, parę obrazków: krzyże, flagi, symbole jednostek wojskowych, nagie panienki, podobizna Hitlera... Jest i hitlerowska swastyka, a pod nią krótki, ale treściwy napis: „<font color='red'>[#$%%^&]</font> it". Są nazwiska, numery wojskowe, domowe adresy. Podpisał się tu, między innymi, niejaki Robert Allan Lindsey. Ciekawe czy udało mu się wrócić cało do domu w Glasgow, na Harriet Street 22?
- Szkoda, że niedługo napisy zatrą się całkowicie - ubolewa Szymon Rejewski. - Za każdym razem, kiedy odwiedzam to miejsce, ich stan jest gorszy. Wilgoć i mróz nie służą tej historycznej pamiątce.
Od ściany oderwał się już kawał tynku z fragmentem najbardziej znanego, bo często utrwalanego na zdjęciach i zamieszczanego na stronach internetowych członków Towarzystwa Przyjaciół Fortyfikacji, napisu: „Don't forget, you're British".
Co dziwne, ani przyjaciele fortyfikacji, ani toruńscy historycy, ani nawet studenci historii, dość często piszący prace dyplomowe na temat tutejszych fortyfikacji, nie zdecydowali się nigdy na sporządzenie szczegółowej dokumentacji fortecznych napisów. Czyżby krótkie historie setek ludzi utrwalone na murach toruńskiej „Jedenastki" były dla fachowców zbyt mało pasjonujące?
Obiekt od lat znajduje się w prywatnych rękach. Niegdyś mieściło się tutaj zaplecze magazynowe pobliskiego „Polmozbytu". W pomieszczeniach służących w czasie II wojny światowej za karcery firma składowała opony. Pod koniec lat 90. ubiegłego wieku fort odkupiła inna firma. Mimo formalnego obowiązku nowy własciciel nie zrobił wiele, aby ochronić zabytkową budowlę przed dewastacją.
- Próbowałem zainteresować tematem nawet brytyjską ambasadę. Bezskutecznie - ubolewa Lech Narębski, były konserwator toruńskich zabytków. - Napisy należałoby poddać konserwacji. Problem w tym, że nawet prowizoryczne zabezpieczenie wiąże się z ogromnymi kosztami. Wprawdzie na ochronę zabytków tego typu można pozyskać unijne pieniądze, ale bez dobrej woli obecnego właściciela obiektu niewiele da się zdziałać.
Usiłowaliśmy porozmawiać na ten temat z właścicielem fortu. Odmówił. Trudno, mógłby jednak przespacerować się kiedyś po własnym forcie i poczytać napisy jeńców. Może wtedy wziąłby sobie do serca apel angielskiego więźnia, który dużymi literami napisał na należącym dziś do niego murze: „Keep up this library". W wolnym tłumaczeniu - „Zachowajcie tę bibliotekę".
- Załączniki
-
- zdjęcia: Adam Zakrzewski
- a761_2-d.jpg (52.49 KiB) Przejrzano 11398 razy
-
- zdjęcia: Adam Zakrzewski
- a761_4-d.jpg (44.85 KiB) Przejrzano 11398 razy
-
- zdjęcia: Adam Zakrzewski
- a761_5-d.jpg (50.76 KiB) Przejrzano 11398 razy
-
- zdjęcia: Adam Zakrzewski
- a761_7-d.jpg (49.76 KiB) Przejrzano 11398 razy
siedzimy, nić się nie dzieje...nagrałem się mu
- michalziem
- Posty: 123
- Rejestracja: czw cze 03, 2010 10:42 pm
- Lokalizacja: Źródła
Re: Twierdza Toruń
O bardzo ciekawy artykuł.
Odpowiada on na nasze pytanie od czego były czarne okręgi na podłodze fortu - od składowanych opon.
Nam niestety nie udało się odnaleźć tych napisów, zabrakło nam czasu, ponieważ w drodze na fort kierowca uczący się jeździć z instruktorem u boku zrobił nam prysznic z błota i wody, gdy staliśmy przy pasach aby przejść na druga stronę ulicy. Jak takie błotne potwory, cali mokrzy, znając numery rejestracyjne samochodu czekaliśmy na policje. Po godzinie przyjechał patrol i poinformował nas, że za to nie może wystawić żadnego mandatu ani nic. Mocno zirytowani tym że dyżurny przyjmując zgłoszenie nie poinformował nas o tym tylko kazał czekać godzinę na policje które powiedziała dwa zdania i odjechała. Nie sposób było też nie wstąpić do kościoła i zatrzymać się przy kilku bardzo urokliwych kamieniczkach na Podgórzu. Obok Skansenu Fortyfikacji Pancernej Twierdzy Toruń serce tez nie pozwalało nam przejść obojętnie. Jeszcze trochę błądzenia i w końcu docieramy na fort! Jednak jest już godzina 15... Jak wszyscy dobrze wiemy forty artyleryjskie nie nalezą do małych obiektów. Na odwiedzenie wszystkich jego zakamarków niestety nie starczyło czasu ponieważ czekała nas jeszcze droga powrotna. Do tego w forcie słyszeliśmy kogoś rozmowy i kroki. Przykucnęliśmy, pogasiliśmy latarki i słysząc cichnącą rozmowę i oddalające się kroki poczekaliśmy w milczeniu. Po tym nie czuliśmy się już tak komfortowo w forcie. Ponieważ chcieliśmy uniknąć spotkania z nimi, kimkolwiek oni byli... A może były to odgłosy i kroki jeńców którzy zostali już w forcie na zawsze...?
Mimo, że fort IV i XI to teoretycznie te same obiekty, to w praktyce były ona różnie modernizowane, i niektóre pomieszczenia zaskakiwały nawet naszych przewodników np dodatkowe bardzo duże prochownie.
Tak jak w Forcie IV mur skarpowy i przeciwskarpowy stoi i ma się dobrze to na Forcie VII (prezentowany prze zemnie w pierwszym poście) i Forcie XI zostały w większej części rozebrane.
Fosa w Forcie XI jest częściowo zasypana, częściowo jest zadaszona i służyła pewnie jako jakiś magazyn (zbudowany po II Wojnie), zastanawiającą ciekawostką jest wykop w tym "magazynie" przy każdym filarze podtrzymującym zadaszenie. Czyżby podczas budowy tego ktoś coś znalazł a teraz tego szukał tylko zapomniał gdzie to było... "Magazyn" jest w fosie, a fosa to bardzo ciekawe miejsce w takich obiektach. Ktoś zadał sobie wiele trudno kując posadzkę i kopiąc kilka takich dziur.
Hmm na stronie zwinka.pl w komentarzu ktoś napisał "w cuda niema co wierzyc znam wlasciciela i wiem ze nietknie tam palcem poczeka az sie historia samam zniszczy" przyszło mi do głowy, że może ktoś specjalnie podkopał filary zadaszenia tego "magazynu" w fosie, lecz jaka będzie korzyść z zawalenia się samego zadaszenia w fosie...
Schron obrony wjazdu, tak jak stajnie zostały mocno przebudowane w środku po wojnie, zostały powiększone okna, zamurowane strzelnice i tylko zewnątrz przypominają obiekty fortu.
Wiosna chcemy jeszcze raz odwiedzić ten fort ponieważ jak już było wspomniane ma on taką niesamowita aurę i chcemy w końcu dotrzeć do tych napisów i zrobić dokumentacje fotograficzna ponieważ nasze dzieci/wnuki już ich pewnie nie zobaczą...
Odpowiada on na nasze pytanie od czego były czarne okręgi na podłodze fortu - od składowanych opon.
Nam niestety nie udało się odnaleźć tych napisów, zabrakło nam czasu, ponieważ w drodze na fort kierowca uczący się jeździć z instruktorem u boku zrobił nam prysznic z błota i wody, gdy staliśmy przy pasach aby przejść na druga stronę ulicy. Jak takie błotne potwory, cali mokrzy, znając numery rejestracyjne samochodu czekaliśmy na policje. Po godzinie przyjechał patrol i poinformował nas, że za to nie może wystawić żadnego mandatu ani nic. Mocno zirytowani tym że dyżurny przyjmując zgłoszenie nie poinformował nas o tym tylko kazał czekać godzinę na policje które powiedziała dwa zdania i odjechała. Nie sposób było też nie wstąpić do kościoła i zatrzymać się przy kilku bardzo urokliwych kamieniczkach na Podgórzu. Obok Skansenu Fortyfikacji Pancernej Twierdzy Toruń serce tez nie pozwalało nam przejść obojętnie. Jeszcze trochę błądzenia i w końcu docieramy na fort! Jednak jest już godzina 15... Jak wszyscy dobrze wiemy forty artyleryjskie nie nalezą do małych obiektów. Na odwiedzenie wszystkich jego zakamarków niestety nie starczyło czasu ponieważ czekała nas jeszcze droga powrotna. Do tego w forcie słyszeliśmy kogoś rozmowy i kroki. Przykucnęliśmy, pogasiliśmy latarki i słysząc cichnącą rozmowę i oddalające się kroki poczekaliśmy w milczeniu. Po tym nie czuliśmy się już tak komfortowo w forcie. Ponieważ chcieliśmy uniknąć spotkania z nimi, kimkolwiek oni byli... A może były to odgłosy i kroki jeńców którzy zostali już w forcie na zawsze...?
Mimo, że fort IV i XI to teoretycznie te same obiekty, to w praktyce były ona różnie modernizowane, i niektóre pomieszczenia zaskakiwały nawet naszych przewodników np dodatkowe bardzo duże prochownie.
Tak jak w Forcie IV mur skarpowy i przeciwskarpowy stoi i ma się dobrze to na Forcie VII (prezentowany prze zemnie w pierwszym poście) i Forcie XI zostały w większej części rozebrane.
Fosa w Forcie XI jest częściowo zasypana, częściowo jest zadaszona i służyła pewnie jako jakiś magazyn (zbudowany po II Wojnie), zastanawiającą ciekawostką jest wykop w tym "magazynie" przy każdym filarze podtrzymującym zadaszenie. Czyżby podczas budowy tego ktoś coś znalazł a teraz tego szukał tylko zapomniał gdzie to było... "Magazyn" jest w fosie, a fosa to bardzo ciekawe miejsce w takich obiektach. Ktoś zadał sobie wiele trudno kując posadzkę i kopiąc kilka takich dziur.
Hmm na stronie zwinka.pl w komentarzu ktoś napisał "w cuda niema co wierzyc znam wlasciciela i wiem ze nietknie tam palcem poczeka az sie historia samam zniszczy" przyszło mi do głowy, że może ktoś specjalnie podkopał filary zadaszenia tego "magazynu" w fosie, lecz jaka będzie korzyść z zawalenia się samego zadaszenia w fosie...
Schron obrony wjazdu, tak jak stajnie zostały mocno przebudowane w środku po wojnie, zostały powiększone okna, zamurowane strzelnice i tylko zewnątrz przypominają obiekty fortu.
Wiosna chcemy jeszcze raz odwiedzić ten fort ponieważ jak już było wspomniane ma on taką niesamowita aurę i chcemy w końcu dotrzeć do tych napisów i zrobić dokumentacje fotograficzna ponieważ nasze dzieci/wnuki już ich pewnie nie zobaczą...
- Załączniki
-
- maga.JPG (69.24 KiB) Przejrzano 11394 razy
-
- maga (1).JPG (75.24 KiB) Przejrzano 11394 razy
... a poza tym nigdy się już chyba nie spotkamy,
niech Cie pancerz i moje myśli od pocisków bronią...
niech Cie pancerz i moje myśli od pocisków bronią...
- daniel-zimri
- Posty: 6
- Rejestracja: ndz lis 07, 2010 2:05 am
- Lokalizacja: Toruń/Czarne/Adamowo
Re: Twierdza Toruń
i trochę dłuższa relacja przygotowana przez michalziem
Fort IV
[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=BgGeI6U-SwM[/youtube]
Fort IV
[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=BgGeI6U-SwM[/youtube]
siedzimy, nić się nie dzieje...nagrałem się mu
- michalziem
- Posty: 123
- Rejestracja: czw cze 03, 2010 10:42 pm
- Lokalizacja: Źródła
Re: Twierdza Toruń
... a poza tym nigdy się już chyba nie spotkamy,
niech Cie pancerz i moje myśli od pocisków bronią...
niech Cie pancerz i moje myśli od pocisków bronią...
Re: Twierdza Toruń
3 nowe zdjęcia. Bez komentarza.
- Załączniki
-
- bez kom.JPG (482.38 KiB) Przejrzano 11322 razy
-
- bez kom2.JPG (496.52 KiB) Przejrzano 11322 razy
-
- bez kom 3.JPG (427.99 KiB) Przejrzano 11322 razy
Chociaż nie skończysz ciągle rób,
Ciebie, nie dzieło, weźmie grób,
A choć na ziemi krótko nas,
Czas wszystko skończy, bo – ma czas.
K. Brodziński (1791-1835)
Ciebie, nie dzieło, weźmie grób,
A choć na ziemi krótko nas,
Czas wszystko skończy, bo – ma czas.
K. Brodziński (1791-1835)
Kto jest online
Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 6 gości